Jani Christou: Mysterion (1965/1966)

In the Book of the Dead there is a story of how the boat of Afu Ra (the sun god) passes the territory of the town of Sais.

"The region to the left of the god is one of fire, and close to the boat stands Horus who is working magic with the sake-headed boomerang which he holds in his hand, Before him stands the serpent god, called 'Seth-heh', i.e. the 'eternal Seth'. Before the boat is the great serpent Ankh-neteru, and twelve amikhiu gods, taking hold of the tow line, enter this serpent at the tail, and drawing the god in his boat through the body of the serpent, bring him out at his mouth. During his passage through the serpent Afu Ra is transformed into Khepera [1] and is now towed into the sky by 12 goddesses."

"Κείμενα μιας έκδοσης του "Μυστήριον".

"Σύμφωνα με ορισμένα αιγυπτιακά νεκρολογικά κείμενα όπου είναι ενσωματωμένες δοξασίες ηλικίας επτά χιλιάδων ετών,ο κάτω κόσμος αποτελείται από 12 κύκλους διαιρέσεις,μέσα απ'τους οποίους ο ήλιος εισχωρεί τη νύχτα ταξιδεύοντας πάνω στο πλοίο των εκατομμυρίων ετών.Κατά τη διάρκεια αυτού του ταξιδιού ο θεός δεν παρουσιάζεται πια,σαν ένας πύρινος δίσκος αλλά παίρνοντας τη μορφή μιας από τις αρχαιότερες αρχετυπικές απολυτρωτικές μορφές του Όσιρι, παρουσιάζεται σαν άνθρωπος με κεφάλι σκαθαριού.Σαν τέτοιος ονομάζεται ΑΦΟΥ-ΡΑ, ΑΦΟΥ σημαίνοντας σάρκα και νεκρό σώμα ταυτόχρονα.Αν και νεκρός ο ήλιος-θεός ακόμη πλημμυρίζει με το φως το διάβα του, και οι ζοφεροί κάτοικοι του κάτω κόσμου ξαναζωντανεμένοι από τις ακτίνες του και τις ΛΕΞΕΙΣ ΙΣΧΥΟΣ, που κραυγάζει, αγάλλονται.Για λίγο τρέφονται από τη λάμψη του, μα καθώς αφήνει πίσω του έναν κύκλο για να μπει σ'έναν άλλο, η πύλη κλείνει έξω το φως του.Οιμώζοντας απελπισμένα, για την αποχώρηση του, βυθίζονται ξανά στην αδράνεια μες στο σκοτάδι. Όμως ο ΑΦΟΥ-ΡΑ συνεχίζει να ταξιδεύει,αντιπαρέρχεται αποτελεσματικά περίπλοκες καταστάσεις, ξεπερνώντας όλων των λογιών φρικαλέους τρόμους που θά'χαν καταστρέψει ακόμη κι'αυτόν, αν δεν γνώριζε τις κατάλληλες ΛΕΞΕΙΣ ΙΣΧΥΟΣ.Τέλος, αφήνοντας να πέσουν τα εξαρτήματα του θανάτου, αναδύεται από το σκοτάδι στεμένος το δίσκο του ήλιου.Είναι τώρα ο ΡΑ ο αναστημένος θεός-ήλιος που οδηγεί το φωτεινό πλοίο του στα ουράνια όλη μέρα, επιστρέφοντας και πάλι στην πύλη του πρώτου κύκλου του κάτω κόσμου στη δύση.Ο κύκλος επαναλαμβάνεται αέναα.

Οι ψυχές αυτών που πέθαναν στη διάρκεια της μέρας συνωστίζονται στην πύλη αυτή, περιμένοντας την άφιξη του πλοίου του ήλιου με την ελπίδα πως θα τους επιτρεπόταν να ταξιδέψουν. Όμως η είσοδος και η παραμονή στο πλοίο των εκατομμυρίων ετών δεν ήταν διόλους σίγουρες. Πολλές ψυχές δεν κατάφερναν ν'ανέβουν καν, ενώ άλλες, που το πετύχαιναν αρχικά εγκταλείπονταν στη μοίρα τους σε κάποιον από τους κύκλους. Αυτές οι καταστροφές οφείλονταν στην αδυναμία τους να θυμηθούν και να εκφέρουν τη σωστή ΛΕΞΗ ΙΣΧΥΟΣ.Οι ΛΕΞΕΙΣ ΙΣΧΥΟΣ στην πραγματικότητα ήταν ονόματα όσων κανείς είχε συναντήσει, και η κύρια αγωνία του νεκρού ήταν να μην τα ξεχάσει. " Έχω κάνει το δρόμο μου,σε γνωρίζω,γνωρίζω το όνομα σου ...." είναι μια λειτουργική ιδέα.Γιατί δεν ήταν μόνο απαραίτητο να αναγνωρίζουν και να κατανομάσουν σωστά τις διάφορες περιοχές - μαζί με όλους τους δρόμους που' χαν γνωρίσει - μα ακόμα έπρεπε ν'αναγνωρίσουν και αντικείμενα όπως πύλες,πόρτες,μάνταλα και να τα αποκαλέσουν όλα με το όνομα τους.Γιατί στο όνομα περιεχόταν η γνώση που έδινε δύναμη πάνω στο ονομαζόμενο.Και δεν έμοιαζε να έχει σημασία αν ο νεκρός αντιλαμβανότανε αυτή τη γνώση; εφόσον πρόφερε το κατάλληλο όνομα είχε την αναγκαία δύναμη. Ο κάτω κόσμος βουίζε γεμάτος φωνές συγκεχυμένες."

Το έργο : μιά εξήγηση
-------------------
Σ'αυτό το κλίμα λοιπόν το Μυστήριον ξεδιπλώνεται με τη λογική - ή την έλλειψη λογικής - ενός ονείρου που το ονειρευτήκαμε σήμερα η αύριο... Λέξεις αρθρώνονται αλλά το νόημα τους δεν είναι δυνατόν να είναι καθαρό και δεν μπορεί να ακολουθεί το κείμενο.Τελικά αποτελείται στο σύνολο του από μαγικές συνταγές σε μια μακρινή γλώσσα. Αλλά ακόμα κι' αν οι λέξεις ήταν σύγχρονες, πάλι οι παραμορφώσεις θά'ταν ίδιες. Έτσι κι αλλιώς δεν είναι απαραίτητο να καταλαβαίνουμε τις λέξεις για να μας επηρεάζουν.

Δεν είναι απαραίτητο, για παράδειγμα να καταλαβαίνουμε τι λέει ένα έξαλλο πλήθος για να μας επηρεάσουν οι κραυγές του. Ίσως τα πάντα να είναι ένα θάμπωμα. Σ' αυτή την περίπτωση είναι η περιβάλουσα κατάσταση και ο τόνος της φωνής που έχουν σημασία. Και μ'αυτή την έννοια μη-λέξεις μπορούν να έχουν νόημα

"Αν αυτό είναι ένα όνειρο έχει

Τούτη η μορφή:

Κι όσα συμβαίνουν στον

κάτω κύκλο είναι ένας εφιάλτης"

Μια άλλη εξήγηση:
------------------
Καθώς ξετυλίγεται το Μυστήριον αρθρώνονται λέξεις.Για εμάς το νόημα τους δεν είναι δυνατόν να είναι καθαρό καθώς εκφράζουν μαγικές συνταγές σε μια μακρινή γλώσσα.Αλλά ψυχολογικά μπορεί να είναι τόσο καθαρές όσο οι σύγχρονες ΛΕΞΕΙΣ ΙΣΧΥΟΣ: η γλώσσα της επιστήμης και της τεχνολογίας από την οποία έχουμε καταντήσει να εξαρτιόμαστε τόσο πολύ.Οι αρχικές φράσεις που απαγγέλονται στη γλώσσα του ακροατηρίου είναι χαραγμένες με ιερογλυφικά στους τοίχους του τάφου του ΣΕΤΙ του 1ου 

"Γιάννης Χρήστου"